Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

Napęd elektryczny - silniki, regulatory, itd.

Jeżeli mnie pamięć nie myli to prekursorem lotów modelem szybowca z napędem elektrycznym w naszym aeroklubie był Pan Edward Trzopek, a było to już dosyć dawno, lata 80-90 (starszych modelarzy w komentarzach proszę o poprawę jeżeli się mylę).

Dzisiaj wielu modelarzy stosuje ten rodzaj napędu ze względu na wygodę (brak holu, pomocników, wyciągarki) ale zanika nawyk prawidłowego i przemyślanego pilotowania modelu szybowca a w szczególości fazy lądowania - zawsze można włączyć silnik i powtórzyć manewr lądowania. W szybowcu bez napędu elektrycznego próbę mamy tylko jedną no chyba że latamy na zboczu.

Napęd elektro można stosować w różnego rodzaju modelach. My zajmiemy się szybowcami.

Na początku kilka ogólnych pojęć dotyczących poszczególnych elementów wchodzących w skład wyposażenia modelu szybowca z napędem elektrycznym:

    1. Silnik elektryczny (szczotkowy i bezszczotkowy) - obecnie najczęściej stosowane są silniki bezszczotkowe posiadające trzy bieguny - fazy (stąd popularna nazwa - silniki trójfazowe). Zaletami silników bezszczotkowych jest osiąganie większych mocy i prędkości obrotowych względem starszych silników szczotkowych.

Każdy silnik elektryczny przeznaczony jest do danego modelu szybowca w zależności od jego wagi i posiada kilka parametrów takich jak: 

      • wymiary: np. 27-35mm,
      • średnica osi: decyduje o tym jaki musimy zastosować kołpak,
      • zasilanie: 2-3 Li-Pol (tzn. ile cel musi posiadać nasz akumulator litowo-polimerowy),
      • obroty/minutę,
      • pobór prądu chwilowy,
      • pobór prądu max - np. 30A (60 sek.),
      • pobór prądu bez obciążenia: 0.4A,
      • waga podana w gramach,
      • zalecany regulator: np. 30A,
      • mozliwość montażu przed i za wręgą. 

 

      Zawsze dobierajmy silnik odpowiedni do przewidywanej wagi szybowca gotowego do lotu z pełnym wyposażeniem (tzn. model, serwa,odbiornik, silnik, aku li-pol, kołpak,śmigło). Nasz szybowiec powinien być jak najlżejszy bo i tak sporo w niego włożyliśmy wagi więc nie stosujmy silników z dużą nadwyżką mocy bo i tak z tego nie skorzystamy a przybędzie nam tylko niepotrzebnego balastu. Obecnie najczęściej można spotkać silniki takich producentów jak : AXI ,RAY, MVVS, MEGA, Dualsky, REDOX, ROBBE, ROTON.

 

  1. Regulator obrotów - steruje wydatkiem elektrycznym wszystkich podzespołów oraz obrotami silnika, a co za tym idzie prędkością modelu w locie z włączonym napędem. Dobór odpowiedniego regulatora do silnika który chcemy zastosować to bardzo ważna sprawa - o szczegółach będzie w dalszej części. Ważną rzeczą jest prawidłowe zaprogramowanie regulatora obrotów. Robimy to z pomocą nadajnika po wcześniejszym podłączeniu do odbiornika przewodem BEC lub za pomocą karty dedykowanej do tego akurat regulatora. Możemy ustawić wiele funkcji m.in. rodzaj pakietu zasilającego, hamulec, odcięcie napięcia (zalecane 3.0v na celę), typ odcięcia napięcia, włączenie silnika (istotne jeżeli włączamy silnik z włącznika dwupozycyjnego a nie na drążku gazu – o tym później) Każdy regulator obrotów posiada układ BEC (Battery Elimination Circuits) - to układ pozwalający na zasilanie odbiornika poza układem regulatora. Jest to dodatkowy układ podłączony do pakietu głównego lub dodatkowego w celu uzyskania niezakłóconego procesu zasilania avioniki i regulatora.
  2. Akumulator - obecnie stosowane do zasilania silników i odbiorników (jeżeli nie stosujemy dodatkowego zasilania niklowo-metalowo-wodorkowego) to akumulatory litowo-polimerowe popularnie nazywane "lipolkami". Zwykle posiadają one od 2 do 6 cel co decyduje o ich napięciu (od 7.4V do 22.2V). Posiadają również 3 parametry takie jak: pojemność podaną w mAh, dwie liczby C - prąd ładowania i rozładowywania. Zwykle te wielkości są podane na lipolku  ale jeżeli ich nie ma możemy obliczyć je następująco: pojemność aku mnożymy przez liczbę C i dzielimy przez 1000. Dla przykładu dane z lipolka ROBBE: Pojemność 2200 mAh, ładowanie 1-4C, rozładowywanie 25/50C. Więc dla ładowania 2200*1 (4) / 1000 = 2.2A (8.8A) a dla rozładowywania 2200*25 (50max)/1000=55A chwilowe (110A max).

    Znani producenci to: ROBBE, DUALSKY, KOKAM, REDOX, POLYQUEST.

  3. Ładowarka - urządzenie służące do wprowadzenia energii elektrycznej do akumulatora elektrycznego. Znani producenci ładowarek to: GRAUPNER, HITEC, e-STATION, BANTAM,  REDOX, ROBBE, MULTIPLEX i inne. Możemy ładować akumulatory typu Li-Pol, Ni-Mh, (niklowo-wodorkowe), Pb (ołowiowe). W przypadku pakietów Litowo-Polimerowych bardzo ważną rzeczą jest to aby ładować je ZAWSZE z balanserem. W nowszych ładowarkach balanser jest już wbudowany, w starszych (np. Shark) balanser należało oddzielnie podłączyć do ładowarki. W każdej ładowarce możemy wybrać wiele funkcji, nas najbardziej interesuje prąd ładowania o czym było wcześniej jak omawialiśmy akumulatory. Zwykle na pakiecie jest podany prąd ładowania. Starajmy się nie ładować najwyższym prądem bo skracamy przez to żywotność pakietu.
  4.  Balanser – urządzenie którego zadaniem jest utrzymywanie jednakowych napięć na poszczególnych celach pakietu Li-Pol podczas ładowania.  Różnica napięć na poszczególnych celach podczas ładowania pakietu z podłączonym balanserem nie powinna wynosić więcej niż +/- 0.05V. 

Zobaczmy jak to wygląda dla przykładowego modelu szybowca o wadze 1,5 kg (z pełnym wyposażeniem jak wcześniej mówiliśmy): 

  • zastosujmy silnik np. firmy Axi 2808/24 o przeznaczeniu dla szybowców o wadze od 0,6 kg do 1,5kg. Maksymalny pobór prądu wynosi 22A więc taki sam regulator lub najlepiej o większym amperażu musimy zastosować. W przeciwnym razie możemy uszkodzić regulator napięcia co może skutkować rozbiciem modelu.
  • producent do tego silnika zaleca zasilanie li-pol 2-3 ogniw więc takie musimy zastosować (pojemność zależy już od nas ),  jak i śmigło 9*5. Maksymalny pobór prądu tego silnika to 30A więc musimy zastosować pakiet co najmniej o takiej ( najlepiej większej) wydajności prądowej w przeciwnym razie możemy go uszkodzić. Pierwszym objawem będzie jego „puchnięcie” chociaż dla firmy Dualsky to normalne zjawisko nawet przy prawidłowym użytkowaniu. 

Dalej chciałbym pokazać dwa sposoby sterowania silnikiem z nadajnika:

  1. Układ BEC podłączamy do odbiornika do kanału silnika a sterowanie odbywa się analogicznie jak sterownie przepustnicą w silnikach spalinowych.
  2. Sposób drugi, według mistrzów naszego aeroklubu bardziej prawidłowy (też się do niego przekonałem za ich namową) jest podłączenie układu BEC do wolnego kanału np. podwozia i sterowanie silnikiem z włącznika dwupozycyjnego. Dlaczego ten sposób jest lepszy? Silnik elektryczny w modelu szybowca zastępuje nam hol ręczny lub wyciągarkę, chcemy jak najszybciej uzyskać odpowiednią wysokość. W modelach samolotów interesuje nas ciągła praca silnika ze zmiennymi obrotami więc pozostaje nam drążek. W modelu szybowca jeżeli silnik ustawimy na wyłączniku to drążek gazu pozostaje wolny więc jeżeli mamy model szybowca z mechanizacją płata (lotki, klapy) to na drążku gazu ustawiamy tzw. butterfly (klapy w dół, lotki w górę i kompensacja sterem wysokości) i przy takim ustawieniu butterfly z płynną regulacją na drążku, lądowania nawet przy trudnych warunkach pogodowych i terenowych stają się przyjemnością.
    Przy tym sposobie sterowania silnikiem pojawia się pewien problem: szkodliwą rzeczą dla silnika jest jego natychmiastowy start (start silnika sterowanego z drążka jest łagodny) więc polecam zainwestować w droższy regulator napięcia z możliwością zaprogramowania rodzaju startu – Acceleration: low, medium, high. Ja stosuję start powolny (low) pamiętając o tym podczas lotu że silnik nie od razu uzyskuje pełne obroty i maksymalny ciąg. Regulatorem który posiada taką funkcję jest m.in. regulator firmy JETI model ADVANCE Pro który jednak wymaga dodatkowego zasilania Ni-Mh. Pakiet li-pol stosujemy w tym przypadku jedynie do zasilania silnika. 

Oczywiście to dopiero początek tematu „elektryków”, starałem się streścić to zagadnienie w jak najbardziej przystępnej formie.

 

Adam Łaciak

 

Komentarze   

 
specadieta.com
#5 specadieta.com 2018-01-10 04:08
Hey There. I found your blog using msn. This is a really well written article.

I'll be sure to bookmark it and return to read more of
your useful information. Thanks for the post.
I'll definitely return.
Cytować
 
 
Порно онлайн
#4 Порно онлайн 2017-05-04 01:16
I and my guys have been examining the great techniques on your
web site and so at once I had a terrible feeling I never thanked the web
blog owner for those secrets. All of the young boys were definitely for that reason thrilled to read through all of them and have
in effect quite simply been using those things. I appreciate you for simply being quite accommodating as well
as for having this sort of remarkable guides most
people are really needing to discover. Our own sincere regret
for not saying thanks to you earlier.
Cytować
 
 
Nawyk
#3 Nawyk 2013-06-05 15:43
Wielkie dzięki, zwłaszcza patent z podłączeniem BEC'a :) Zabieram się powoli za pozostałe artykuły - istna kopalnia wiedzy dla takiego świeżaka jak ja ;)

Z lipolkami miałem do czynienia na zawodach robotów i miałem okazję zobaczyć kilka efektownych pożarów i "świec dymnych", a nawet doświadczyłem tego na własnej skórze. Polecam dla świętego spokoju zainwestować w torby ognioodporne i gliniane doniczki do ładowania - lepiej dmuchać na zimne ;)
Pozdrawiam
Cytować
 
 
RC41
#2 RC41 2013-05-08 18:24
Dzięki Pit !!! Trochę nad tym musiałem posiedzieć ale jak kierownik prosił to nie mogłem odmówić. Co do "lipolek" to masz stuprocentową rację - lipolki są niebezpieczne, nie można ich pozostawiać "bez opieki" podczas ładowania a i nad przechowywaniem trzeba się zastanowić. Ja dla świętego spokoju (wielu tak robi) przechowuję je w piwnicy - najwyżej rowery się spalą i Extra 300 :)
Cytować
 
 
Rzepka
#1 Rzepka 2013-05-08 16:54
Git! Dzięki za artykuł! :)

Dodałbym tylko, że lipolki są "niebezpieczne" i niektórym potrafią zapalić się w plecaku hehe 8)
Cytować
 

Dodaj komentarz


Kod antyspamowy
Odśwież